Հանրային կառավարում

   Քաղաքականության գնահատում և դադարեցում

Քաղաքականության գործընթացը ինքնին ուղղված է որոշակի հիմնախնդիրների լուծմանը կամ դրանց քանակի կրճատմանը: Քաղաքականության գնահատման փուլում կենտրոնական են դառնում  ձեռք բերված արդյունքները: Քաղաքականության գնահատման նախնական փուլը կազմում է նախապես առաջադրված նպատակների, առաջնահերթությունների և ձեռք բերված արդյունքների ուսումնասիրությունը: Սակայն քաղաքականության գնահատումը կապված չէ քաղաքականության շրջափուլի միայն վերջնական էտապի հետ, որը կամ հանգեցնում է քաղաքականության դադարեցմանը կամ քաղաքականության վերափոխմանը` հիմնված հիմնախնդիրների նոր ընկալման և օրակարգի հաստատման վրա: Քաղաքականության գնահատումը միաժամանակ կենտրոնանում է երկու խումբ արդյունքների վրա` 1-ը այն մտածված արդյունքները, որոնք ձեռք են բերվել կամ չեն բերվել, և 2-րդը այն չկանխատեսված հետևանքները, որոնք բերել է տվյալ քաղաքականությունը: Գնահատումը չի կենտրոնանում քաղաքականության շրջափուլի որևէ կոնկրետ էտապի վրա, այլ դիտարկում է քաղաքականության ողջ գործընթացը` սկսած որոշումների ընդունումից, քաղաքականության նախագծի կազմումից մինչև պատասխանատու կազմակերպությունների/ընկերությունների որոշումը: Սակայն շատ դեպքերում, երբ փորձ էր արվում իրականացնել քաղաքականացումից զերծ /politics free/ գնահատում, այդ փորձերը գնահատվում էին որպես ձախողումներ, քանի որ գնահատումը, այնուամենայնիվ, հենվում է որոշակի արժեքների, գաղափարների  վրա և լիովին չի կարող դուրս լինել քաղաքականության դաշտից: Քաղաքականության գնահատումը հանդես է գալիս՝ որպես քաղաքականության ամբողջական գործընթացի և քաղաքական քննարկումների անբաժանելի մաս: Գնահատման ժամանակ դժվարություններ են առաջ բերում հիմնականում երկու տիպի իրավիճակներ, 1-ը, երբ քաղաքականության պատասխանատուները ձախողման համար մեղքը գցում են այլ կազմակերպությունների և անհատների վրա, և 2-րդը, երբ պատասխանատվությունից խուսափելու համար իրականaցնում են տվյալ քաղաքականության նախնական նպատակների և առջնահերթությունների աղավաղված սահմանում: Գնահատումը կարող է ունենալ մի քանի պոտենցիալ ելքեր, օրինակ, երբ այսպես կոչված պիլոտային ծարգրերը /որոնք առաջին անգամ իրականացվել են ժամանակային և տարածքային սահմանափակ կենտեքստում/ հետագայում ընդլայնվում են, երբ գնահատումը տալիս է դրական արձագանք: Պիլոտային ծրագրերը օգտագործվում են քաղաքականության գործընթացում կոնֆլիկտների և անհամաձայնությունների հարթեցման համար: Գնահատումը կարող է նաև հանգեցնել քաղաքականության դադարեցմանը: Օրինակ, մի նախագիծ էր առաջ քաշվել, որը կոչվում էր զրոյական բյուջետավորում, որն առաջարկում էր, որ նախկինում պետբյուջեի կողմից ֆինանսավորվող ծրագրերը ոչ թե պետք է ամեն տարի շարունակաբար ֆինանսավորվեն, այլ կամաց-կամաց կրճատվի դրանց ֆինանսավորումը, ինչը թույլ կտա, որ քաղաքականության նոր առաջնահերթությունները նյութականացվեն և հետագայում ֆինանսավորում ստանան: Այս նախագիծը նաև առաջարկում էր, որ քաղաքականության յուրաքանչյուր ծրագիր պետք է պարբերաբար ենթարկվի գնահատման, վերածրագրվի և բյուջետավորվի:

 Քաղաքականության դադարեցումը տեղի է ունենում հետևյալ դեպքերում, 1. երբ հիմնախնդիրը լուծված է, և 2. երբ տվյալ նպատակին հասնելու քաղաքականության միջոցները և գործիքները գնահատման ժամանակ ճանաչվում են որպես անարդյունավետ, 3. կառավարությունների կամ հանրային տրամադրությունների կտրուկ փոփոխությունները տվյալ հիմնահարցի վերաբերյալ: Փոփոխությունները կարող են նաև կապված լինել ընտրված պաշտոնյաների նախընտրական արշավներում տված խոստումների հետ: Երբեմն լինում են նաև դեպքեր, երբ արդեն իրենց օգտակարությունը վատնած քաղաքականությունները շարունակում են իրականացվել: Այսպիսի քաղաքականությունների շարունակման պաշտպանության դիրքերից հանդես են գալիս կամ տեղի քաղաքական գործիչները, կազմակերպված շահերի խմբերը կամ ծառայություն մատուցող ընկերությունները, ում համար տվյալ քաղաքականության իրականացումը ապահովում է համապատասխան ռեսուրսներ: Քաղաքական գործիչները ավելի հեշտ ընդունում են նոր քաղաքականությունների ընդունման անհրաժեշտությունը, քան հների դադարեցման, քանի որ այդ դեպքում պետք է ընդունեն նաև իրենց ձախողումները: Քաղաքականության գնահատման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել այն փոխգործողությունները, որոնք տեղի են ունենում կառավարման տարբեր մակարդակներում/ տեղական, տարածքային, ազգային և միջազգային/ և կառավարման տարբեր բնագավառներում /կառավարություն, խորհրդարան, վարչական-գիտական համայնքներ/ :